Laatst bijgewerkt op 10 augustus 2025
Tijdens het proeven van rode wijn heb je misschien wel eens iemand horen praten over tannine in wijn. Sommige mensen vinden het erg lekker, anderen vinden het helemaal niet prettig. Tannine in wijn kan subtiel en zacht zijn, maar ook grof en agressief. Een benaming voor tannines die ook wordt gebruikt is looizuur. Dat klinkt niet best… Het zit onder anderen in hout, thee én druiven. Maar wat is nu precies de betekenis van tannine? En waarom is het belangrijk in wijn? In dit artikel vertel ik je er alles over.
Inhoudsopgave
- 1. Tannine in wijn herken je zo!
- 2. Tannine in wijn als kado van de druif
- 3. De wijnmaker heeft grote invloed!
- 4. Tannine zit vooral in rode wijn. Welke wijn bevat weinig tannine?
- 5. Leeftijd speelt een grote rol
- 6. Tannine is belangrijk voor wijn!
- 7. Veel tannine? Dan karaferen
- 8. Tannine + eiwitten maar niet met pittigheid
- 9. Mythe: van tannine krijg je hoofdpijn
- Tot slot: Veel gestelde vragen over tannine in wijn
1. Tannine in wijn herken je zo!
Het is meestal niet moeilijk om te bepalen of er tannine in wijn aanwezig is. Vaak krijg je een droog, wat wrang gevoel in je mond, dat je ook als samentrekkend kan omschrijven. Dit merk je in het midden van je tong en aan je gehemelte. Je kan ook merken dat je tong en tandvlees wat ruwer aanvoelen.
Een andere naam die wordt gebruikt is looizuur. Looizuur is voor de smaak in verband met wijn een wat verwarrende omschrijving. Hoewel tannine strikt genomen geen smaak geeft denken veel mensen aan bitterheid als ze tannine in wijn opmerken en dus niet aan zuur. Denk aan donkere chocola of earl grey thee, die beiden ook veel tannines bevatten. Maar het is niet zo dat tannine in wijn per se bitterheid toevoegt. Sterker nog: tannines zijn van zichzelf smaakloos.
Maar toch kan de aanwezigheid van tannine iets doen met je smaakperceptie. Het kan erg verschillende sensaties aan je smaakbeleving toevoegen: van heel zacht, subtiel en rond tot leerachtig, wrang en agressief of grof. Je kan de aanwezigheid van tannine in wijn omschrijven met de term ‘mondgevoel’.
De betekenis van deze termen heb ik in de onderstaande infographic weergegeven:
2. Tannine in wijn als kado van de druif
Tannines komen in de natuur op allerlei plekken voor. Bijvoorbeeld in bladeren en takken. Voor wijn belangrijk: je treft het aan in de steeltjes, pitten en schillen van druiven. Maar het is zeker niet zo dat elke druif evenveel van dit stofje bevat. De hoeveelheid tannine in een druif in onder andere afhankelijk van de dikte van de schil en de leeftijd van de druif: kleine, jonge druifjes bevatten veel meer tannines dan grotere druiven die al lang hebben gerijpt. En sommige druivenrassen hebben een dikkere schil dan andere. Die dikkere schil draagt bij aan de hoeveelheid tannine die uiteindelijk in je wijn terechtkomt.
Rode wijn met veel tannine is vaak gemaakt van de druivenrassen Tempranillo, Syrah, Cabernet Sauvignon, Nebbiolo, Montepulciano en Malbec. Rode wijn met weinig tannine is vaak gemaakt van Pinot Noir, Barbera, Zinfandel, Grenache en Merlot. Van de tannines die uiteindelijk in de wijn terechtkomen is zo’n 65% afkomstig van de pitjes, 30% van de schil en 5% uit het sap.
3. De wijnmaker heeft grote invloed!
Niet alleen de druiven die worden gebruikt bij de wijnproductie bepalen het tanninegehalte in de wijn. De wijnmaker heeft door keuzes in het productieproces een grote invloed op de hoeveelheid tannine die uiteindelijk in de wijn terechtkomt. Grofweg kan je dit in twee keuzes verdelen.
De eerste keuze die een wijnmaker kan maken heeft te maken met de houtlagering. Het hout van de wijnvaten krijgt doordat de wijn op vaten wordt gelegd de kans om tannine af te geven en onderdeel van de wijn te worden. Nieuwe wijnvaten geven meer smaak af dan oude wijnvaten. Als vuistregel kan je aanhouden dat wijnvaten die de eerste keer worden gebruikt behoorlijk veel smaak en ook tannines afgeven, maar dat dit bij het tweede gebruik nog maar de helft is. De derde keer geeft het wijnvat nog een kwart van de eerste keer af, enzovoorts.
In Sicilië kwamen we deze prachtige houten wijnvaten tegen, bij wijnhuis Tenuta di FessinaEen tweede keuze van de wijnmaker in het productieproces die een hele grote invloed heeft is toevoeging van tannine tijdens de productie van de wijn. Dit kan door houtschaafsel of tanninepoeder toe te voegen aan de wijn. Hierdoor is het niet nodig om de wijn lang op eikenhouten vaten te laten rijpen. De wijn kan daardoor sneller worden verkocht, zonder de hoge kosten voor rijping te hoeven maken. Ook kan een wijn met weinig karakter wat meer ‘bite’ krijgen. Je begrijpt dat veel wijnliefhebbers dit liever niet zien: een natuurproduct als wijn heeft om goed tot zijn recht te komen nu eenmaal tijd nodig.
4. Tannine zit vooral in rode wijn. Welke wijn bevat weinig tannine?
Witte wijnen: van nature tannineloos
Het verschil tussen rode en witte wijn verklaart veel. Bij rode wijn gist de hele druif mee in de tank – schillen, vruchtvlees en al. Hierdoor komen de tannines uit de schillen vrij en worden onderdeel van de wijn. Bij witte wijn daarentegen worden de druiven eerst geperst en pas daarna vergist het sap. Geen contact met de schillen betekent geen of weinig tannines.
Een frisse Pinot Grigio uit Noord-Italië glijdt daarom soepel over je tong met zijn delicate peren- en appelsmaken. Hetzelfde geldt voor een levendige Sauvignon Blanc, bloemige Riesling of frisse Vinho Verde – allemaal wijnen waar je van kunt genieten zonder na te hoeven denken over samentrekkende effecten. Mocht een witte wijn toch tannines bevatten, dan komt dit door rijping op eikenhout of toevoegingen zoals houtsnippers.
Rosé
Rosé wijnen verdienen een speciale vermelding. Ze ontstaan doordat rode druiven heel kort contact hebben met hun schillen – net lang genoeg om kleur op te pikken, maar te kort om veel tannine te extraheren. Een Provence rosé is het perfecte voorbeeld: elegant, droog en oneindig drinkbaar.
Zachte rode wijnen voor wie toch kleur wil
Voor liefhebbers van rode wijn zijn er gelukkig zachte alternatieven. Pinot Noir staat bekend om elegantie in plaats van kracht – een Bourgogne geeft je de complexiteit van kersen en aarde zonder je mond te overheersen. De druiven hebben van nature dunnere schillen, wat resulteert in minder tannine.
Beaujolais van de Gamay druif vertelt een ander verhaal van zachtheid. Deze wijnen worden vaak gemaakt met een speciale techniek die zachte, fruitige wijnen oplevert – alsof je vloeibare kersen proeft. Ook Italiaanse wijnen zoals Barbera d’Alba en Dolcetto zijn bekend om hun toegankelijkheid: warme, uitnodigende smaken zonder agressieve tannines.
5. Leeftijd speelt een grote rol
Voor de hoeveelheid tannines in een wijn maakt het uit hoe oud de wijn is. Wijn wordt met de jaren namelijk zachter van smaak. Dat komt doordat tannine in de loop van de jaren een minder prominente rol gaat spelen. Hoe dat precies gebeurt is ook in de wetenschap nog niet helemaal duidelijk: het blijft voorlopig een goed bewaard geheim van de natuur. Dat is het mooie van een echt natuurproduct als wijn: we weten niet alles en dat heeft ook zijn charme.
Als je meer wilt weten over het ouderen van wijnen, lees dan mijn artikel over wijn bewaren zonder kelder.
6. Tannine is belangrijk voor wijn!
Tannine heeft een grote invloed op de wijn. Hiervoor zijn een hoop goede redenen te vinden. Zo zorgen tannines ervoor dat wijn langer houdbaar is en daardoor ook kan rijpen; het fungeert als een natuurlijke antioxidant. Hierdoor verandert die prachtige Barolo in je kelder niet na een paar jaar in azijn. Dat we prachtige wijnen kunnen proeven die soms jaren hebben gelegen hebben we dus te danken aan de aanwezigheid tannine in de wijn. Wat mij betreft is dat de belangrijkste toegevoegde waarde van tannine in wijn.
Een tweede reden is dat het de wijn meer structuur geeft: de aanwezigheid van tannine vormt mede de ruggengraat van de wijn. Saaie wijn kan interessanter worden dankzij de aanwezige tannine. Structuur is een wijnterm die je gebruikt bij het proeven. Je merkt bijvoorbeeld dat er veel alcohol in een wijn zit door een branderig of prikkelend gevoel in je mond. Zuur en bitter dragen ook bij aan de structuur van een wijn. Kort gezegd gaat het bij structuur om het mondgevoel dat de wijn bij je teweegbrengt.
Ook doen tannines iets met de smaakperceptie van de wijn. Vaak is dat een ervaring van bitterheid, maar de smaaksensatie kan verschillen van fluweelzacht tot grof en agressief. Liefhebbers kunnen de bijzondere ervaring waarderen, als je er wat minder mee hebt haak je al snel af.
Tot slot vervult het een rol bij het behoud van de kleur van rode wijn. Rode wijn zou tijdens het rijpen veel eerder bruin worden als er geen tannine zou zijn om dat proces te stoppen.
7. Veel tannine? Dan karaferen
Om wijnen met een erg hoog tanninegehalte goed tot hun recht te laten komen is het verstandig om ze, voordat je ze gaat proeven, bloot te stellen aan zuurstof door de wijn te karaferen. Je laat dan zuurstof bij de wijn komen, waardoor deze ronder wordt en zich meer opent. Bij héle oude wijnen moet je hier erg voorzichtig mee zijn, maar bij de meeste andere rode wijnen met veel tannine is het zeker aan te raden: je zal meer genieten van je wijn. Bij wijnen met een laag tanninegehalte, zoals een Spätburgunder, is die noodzaak minder aanwezig en bij witte wijn heeft karaferen ook zelden zin.
8. Tannine + eiwitten maar niet met pittigheid
Tannine en eiwitten gaan goed samen. Als je een wijn in huis hebt met veel tannines en je zoekt daar een mooi gerecht bij, dan is het een goed idee om te kijken naar een recept waarbij de hoofdingrediënten veel eiwit bevatten. Voorbeeld daarvan zijn vlees of kaas. Tannines worden door de verbinding met eiwit wat milder, waardoor je er volop van kunt genieten. Ook zorgt het er voor dat er een mooie balans kan ontstaan tussen vet eten en de wijn.
Een minder goede combinatie zijn tannines met pittig eten. Het eten wordt daardoor alleen nog maar pittiger. Ook bij zoet eten is een wijn die veel tannine bevat niet zo’n goed idee, omdat de zoetigheid overvleugeld zal worden door de wijn: zonde!
9. Mythe: van tannine krijg je hoofdpijn
Hoewel het natuurlijk best kan dat er mensen zijn die meer gevoelig zijn voor tannine, is het algemene antwoord: nee. Er is geen onderzoek dat keihard aantoont dat er een relatie is tussen het drinken van wijn met veel tannine en het krijgen van hoofdpijn de volgende dag. Het best advies blijft dus altijd: drink met mate en neem af en toe een glas water als je van wijn aan het genieten bent!
Veelgestelde vragen over tannine in wijn
Wat zijn tannines precies?
Tannines zijn chemische verbindingen uit de schillen, pitten, stelen of houtvaten waarin de wijn rijpt. Ze geven een droog — soms wrang — mondgevoel en zorgen voor structuur en houdbaarheid in de wijn.
Hoe herken je tannine in wijn?
Je herkent tannine aan een droog of licht samentrekkend gevoel in je mond, vooral op het midden van je tong en gehemelte, en soms ruwer tandvlees.
In welke druivenrassen zit veel tannine?
Druiven zoals Tempranillo, Syrah, Cabernet Sauvignon, Nebbiolo, Montepulciano en Malbec leveren wijnen met hogere tannine door dikkere schillen.
Welke wijnen bevatten juist weinig tannine?
Wijnen van Pinot Noir, Barbera, Zinfandel, Grenache en Merlot zijn vaak zachter en bevatten minder tannine. Ook witte wijnen zonder houtrijping zoals Sauvignon Blanc, Riesling of Chardonnay bevatten zeer weinig tannine.
Wat kan de wijnmaker doen aan het tanninegehalte?
Keuzes zoals houtlagering — vooral in nieuwe vaten — verhogen het tanninegehalte. Ook voegt een wijnmaker soms tanninepoeder of houtsnippers toe om snel meer structuur te verkrijgen.
Hoe beïnvloedt leeftijd de tannine?
Naarmate wijn ouder wordt, verzachten de tannines, waardoor het mondgevoel milder wordt en minder prominent aanwezig blijft.
Waarom is tannine belangrijk in wijn?
Tannines fungeren als natuurlijke antioxidant en geven structuur, waardoor rode wijnen kunnen rijpen en langer houdbaar zijn — zonder tannine zouden ze sneller verkleuren of bederven.
Moet je tanninerijke wijn karaferen?
Ja, zeker bij jonge of krachtige wijnen met veel tannine kun je karaferen om de wijn opener, ronder en toegankelijker te maken — bij oudere wijnen doe je dat met zorg.
Wat past goed bij tanninerijke wijn qua eten?
Hoge eiwitgerechten zoals rood vlees of kaas dempen tannines en brengen balans. Pittig of zoet eten versterkt tannines en kan daardoor juist onevenwichtig proeven.
Is het waar dat tannine hoofdpijn veroorzaakt?
Nee, er is geen wetenschappelijke onderbouwing voor die bewering. Je kunt wel persoonlijk gevoelig zijn, maar hoofdpijn is meestal niet direct aan tannine gerelateerd.
📚 Meer leren over wijn? Bekijk mijn Wijnkennis & inspiratie – leer meer over wijn.
Ontdek ook deze artikelen
Als wijnliefhebber wil je vast geen update missen. Zorg daarom dat je wijnblog Wijntjes met Esther ook via Facebook en/of Instagram volgt!
Ontdek meer over wijn, restaurants & reizen
Wijnliefhebber, kaasfan en oprichter van Wijntjes met Esther. Schrijft hier regelmatig over wijn, leuke restaurants en gave evenementen. Gek op Riesling maar probeert ook graag iets nieuws en onbekends. Cheers!