Laatst bijgewerkt op 10 augustus 2025
Weet jij wat de méthode traditionnelle precies inhoudt en waarom deze zo bijzonder is in de wereld van mousserende wijnen? Deze klassieke manier van wijn maken, ook wel bekend als de méthode champenoise, wordt gebruikt voor beroemde wijnen zoals champagne, crémant, cava en veel andere kwaliteitsbubbels wereldwijd. Het proces is intensief maar levert verfijnde bubbels en complexe aroma’s op die je niet zomaar krijgt met andere productiemethoden, zoals de charmat methode.
In dit artikel neem ik je stap voor stap mee door de traditionele methode, ontdek je hoe deze verschilt van de charmat methode, en lees je waarom mousserende wijnen zoals Cava volgens de méthode traditionnelle hun kenmerkende smaak en fijne mousse krijgen. Zo weet je na het lezen precies wat er in je glas zit!
Inhoudsopgave
De traditionele methode heeft zijn oorsprong in de productie van champagne. Zoals gezegd betekenen de termen methode traditionelle, methode champenoise of champagne methode eigenlijk hetzelfde. Daarom is het goed om eerst goed te kijken naar de manier waarop champagne wordt gemaakt.
De traditionele methode in 6 stappen
1. Basiswijn maken
Er wordt eerst een stille (niet-mousserende) wijn gemaakt, vaak van druiven zoals Chardonnay, Pinot Noir of Pinot Meunier. Meerdere basiswijnen kunnen worden geblend voor de gewenste stijl.
2. Tweede gisting in de fles
Aan de wijn wordt een mengsel van suiker en gist toegevoegd (liqueur de tirage), waarna deze in een stevige fles wordt gebotteld. De fles wordt afgesloten met een kroonkurk. Binnenin begint nu een tweede gisting, waarbij koolzuur ontstaat — de bubbels dus!
3. Rijping op de gist (autolyse)
De flessen rijpen liggend, vaak maanden tot jaren. Gedurende deze periode breekt de afgestorven gistcellen langzaam af. Dit geeft de wijn complexe aroma’s zoals brioche, toast en noten.
4. Remuage (draaiing van de fles)
De flessen worden in rekken (pupitres) geleidelijk gekanteld en dagelijks gedraaid, zodat het gistbezinksel langzaam naar de flessenhals zakt.
5. Dégorgement (ontgisting)
De hals van de fles wordt bevroren en het bezinksel wordt door de interne druk uit de fles geschoten zodra de kroonkurk wordt verwijderd.
6. Dosage en afsluiting
Tot slot wordt een kleine hoeveelheid suikeroplossing toegevoegd (liqueur d’expédition) om de wijn zijn gewenste stijl te geven: van brut nature tot doux. Daarna wordt de fles definitief afgesloten met een kurk en muselet (ijzerdraadje).
Van champagne naar andere mousserende wijn
De manier waarop champagne wordt gemaakt wordt de methode champenoise genoemd. Omdat alles wat te maken heeft met het woord champagne strikt gereguleerd is mag deze term niet zomaar worden gebruikt. Toch hebben veel wijnmakers die mousserende wijn produceren er behoefte aan om te laten zien dat hun product wordt gemaakt volgende dezelfde hoge kwaliteitsstandaard waarmee champagne wordt gemaakt. Daarom noemt men hun productiewijze niet ‘méthode champenoise’, maar ‘méthode traditionelle’. Kort door de bocht kan je zeggen dat de traditionele methode hetzelfde is als de methode champenoise.
Een heel andere methode: de tankmethode
In dit artikel wordt de traditionele methode besproken waarmee mousserende wijn kan worden gemaakt. Er zijn nog veel meer manieren om van stille wijn mousserende wijn te maken. Een veel gebruikte methode is de tankmethode, die ook wel de Charmat methode of méthode cuve close wordt genoemd. Als de tankmethode wordt toegepast wijkt de procedure af doordat de tweede gisting niet in de fles plaatsvindt, maar in een afgesloten stalen tank. Doordat het koolzuur niet uit de gesloten tank kan ontsnappen komen er bubbels in de wijn. De wijn wordt na het gisten onder druk gebotteld. Deze methode gaat een stuk sneller en minder arbeidsintensief dan een tweede gisting is de fles, waardoor het proces goedkoper is dan de traditionele methode. Helaas mist de mousserende wijn die op deze manier wordt geproduceerd ook grotendeels het contact met gistcellen die zorgen voor bijzondere aroma’s en smaken zoals brioche en brood. Er zijn nog veel meer manieren om bubbels in de wijn te krijgen. Soms wordt koolzuur zelfs kunstmatig ingespoten zoals bij frisdrank, dat heet de méthode gazéfiée. Je kunt je voorstellen dat het hart van een wijnliefhebber hier over het algemeen niet veel sneller van gaat kloppen…
Vergelijking: traditionele methode vs. tankmethode
| Kenmerk | Traditionele methode | Tankmethode (Charmat) |
|---|---|---|
| Tweede gisting | In de fles | In een afgesloten tank |
| Rijping op gist | Ja, langdurig | Kort of niet |
| Smaakprofiel | Complex, brioche, toast | Fris, fruitig |
| Bubbels | Fijn, subtiel | Grover, uitbundig |
| Arbeidsintensiteit | Hoog | Lager |
| Kosten | Hoger | Lager |
| Bekende voorbeelden | Champagne, Crémant, Cava | Prosecco, sommige Sekt |
Waarom de methode traditionelle toepassen?
Zoals je hierboven kunt lezen is het maken van een mousserende wijn volgens de traditionele methode een ingewikkeld, tijdrovend en dus ook relatief duur proces. Bij de productie van bepaalde mousserende wijnen zoals champagne, franciacorta en hoge kwaliteit sekt en cava is het toepassen van de methode traditionelle verplicht voorgeschreven. Maar die verplichting is er wel met een reden: kwaliteit en smaak.
De moeite die de methode traditionelle kost loont doordat door het contact met gistcellen kenmerkende smaken en aroma’s van brioche en toast ontstaan in de wijn. Daar komt ook nog bij dat mousserende wijn niet alleen wordt gewaardeerd vanwege de aroma’s en smaak, maar ook vanwege het prettige effect van de bubbels. En juist bij de gisting op fles worden de fijnste (lees: kleinste) bubbels gevormd.
Als je zoekt naar kwalitatief goed mousserende wijn zoals een Duitse sekt, een Spaanse cava, Franse crémant, Zuid-Afrikaanse cap classique of Italiaanse franciacorta let dan op of deze is geproduceerd volgens de traditionele methode. Je hebt dan goede kans iets moois in handen te krijgen!
Achtergrond en geschiedenis van de traditionele methode
De traditionele methode is eigenlijk ontstaan door een gelukkig ongeluk. Al in 1531 maakten monniken in Limoux (Zuid-Frankrijk) een mousserende wijn die we nu kennen als Blanquette de Limoux. Toen waren de bubbels nog het resultaat van een spontane tweede gisting die plaatsvond in de fles — iets wat toen niet altijd gewenst was.
De echte verfijning van de methode vond plaats in Champagne. Dankzij sterkere flessen en een beter begrip van het gistingsproces konden wijnmakers de tweede gisting bewust en gecontroleerd laten gebeuren. Een belangrijke ontdekking hierbij wordt toegeschreven aan Christopher Merrett, een Engelse wetenschapper die in 1662 beschreef hoe suiker en gist in wijn voor bubbels konden zorgen.
Lang werd deze manier van mousserende wijn maken “méthode champenoise” genoemd, maar sinds 1994 is die term in de EU wettelijk beschermd en mag hij alleen worden gebruikt voor mousserende wijnen uit de Champagne-regio zelf. Wijnen die buiten Champagne volgens exact hetzelfde proces worden gemaakt, krijgen daarom de benaming “méthode traditionnelle”.
Veelgestelde vragen over de traditionele methode
Wat is de traditionele methode (méthode traditionnelle)?
Het is een productiemethode waarbij mousserende wijn een tweede gisting krijgt in de fles, waardoor fijne bubbels ontstaan, gebruikt voor kwaliteitswijnen zoals champagne, crémant en cava.
Welke stappen omvat de methode?
De methode bestaat uit zes stappen: basiswijn maken, tweede gisting op fles (liqueur de tirage), rijping op de gist (autolyse), remuage (fles draaien), dégorgement (izig), en dosage + definitieve afsluiting.
Wat levert de rijping op de gist op?
Langdurige rijping op de gist geeft complexe aroma’s zoals brioche, toast, noten en zorgt voor subtiliteit in de bubbelstructuur.
Wat gebeurt er bij remuage en dégorgement?
Remuage is het langzaam draaien en kantelen van de fles zodat gist bezinksel naar de hals zakt. Bij dégorgement wordt de hals bevroren en het bezinksel onder druk uit de fles verwijderd.
Wat doet dosage precies?
Na dégorgement wordt een suikeroplossing toegevoegd om de uiteindelijke stijl van de wijn te bepalen (van Brut Nature tot Doux), waarna de fles wordt afgesloten met kurk en muselet.
Hoe verschilt dit van de tankmethode (charmat)?
Bij de traditionele methode vindt de tweede gisting plaats op fles en ondergaat de wijn langdurige rijping op gist — de tankmethode gebeurt in stalen tanks, is sneller, goedkoper, maar levert minder complexe smaken op.
Waarom zou je voor de traditionele methode kiezen?
Omdat het resulteert in kwalitatief hoogwaardige mousserende wijnen met verfijnde aromatische complexiteit en fijne bubbels — dat is waarom het wordt voorgeschreven voor prestigeformaten zoals champagne.
Welke wijnen profiteren van deze methode?
Champagne, crémant (zoals uit Bourgogne), cava (Spanje), sekt (Duitsland), franciacorta (Italië) en cap classique (Zuid-Afrika) gebruiken deze methode voor hoge kwaliteit. Voor bepaalde mousserende wijnen is het verplicht.
Wat maakt de bubbels anders bij deze methode?
De fijnheid van de bubbels is kenmerkend: omdat de gisting op fles plaatsvindt en de wijn langer rijpt op gist, zijn de bubbels subtieler en langduriger dan bij andere methoden.
📚 Meer leren over wijn? Bekijk mijn Wijnkennis & inspiratie – leer meer over wijn.
Ontdek ook deze artikelen
Als wijnliefhebber wil je vast geen update missen. Zorg daarom dat je wijnblog Wijntjes met Esther ook via Facebook en/of Instagram volgt!
Ontdek meer over wijn, restaurants & reizen
Wijnliefhebber, kaasfan en oprichter van Wijntjes met Esther. Schrijft hier regelmatig over wijn, leuke restaurants en gave evenementen. Gek op Riesling maar probeert ook graag iets nieuws en onbekends. Cheers!